خبرگزاری ایسنا: راهکار مقابله با تخریب ساختمان خاک در دشت قزوین چیست؟

راهکار مقابله با تخریب ساختمان خاک در دشت قزوین چیست؟

قزوین (ایسنا) - پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی قزوین، با اشاره به اینکه روش‌های سنتی و استفاده از گاوآهن‌های برگردان علاوه بر تخریب ساختمان خاک، باعث از بین رفتن مواد آلی می‌شوند، بر ضرورت جایگزینی آن‌ها با روش‌های حفاظتی تأکید کرد.

فریدون کشاورزپور در گفت‌وگو با ایسنا بر لزوم بازنگری در روش‌های خاک‌ورزی تأکید و اظهار کرد: با توجه به تنش‌های آبی موجود، باقی ماندن بقایا بر روی سطح خاک می‌تواند منجر به صرفه‌جویی در مصرف آب و سوخت شود. این رویکرد علاوه بر حفظ منابع، از تغییرات سریع اقلیمی نیز جلوگیری می‌کند. طبق اصول کشاورزی حفاظتی، باید حداقل ۳۴ درصد از سطح زمین با بقایای محصولات مانند ساقه و غیره پوشیده بماند تا چرخه مواد آلی در خاک حفظ شود.

این پژوهشگر به حداقل رساندن خاک‌ورزی، حفظ حداقل ۳۴ درصد بقایای گیاهی در سطح زمین و رعایت تناوب زراعی را سه اصل کلیدی کشاورزی حفاظتی دانست.

وی افزود: ما برای رسیدن به این اهداف، بسته به مناطق مختلف، می‌توانیم از دستگاه‌هایی مانند دیسک یا کولتیواتور استفاده کنیم؛ به گونه‌ای که با تنظیم صحیح، بقایا در سطح خاک باقی بمانند. در واقع هدف این است که با شدت کمتر و با توجه به اقلیم منطقه، خاک‌ورزی انجام شود تا ساختار خاک تخریب نشود.

کشاورزپور همچنین به پیامد استفاده از گاوآهن‌های برگردان اشاره کرد و گفت: یکی از عیوب اصلی این روش، ایجاد فرسایش آبی و بادی است؛ چرا که با از بین رفتن مواد آلی، خاک فاقد پایداری لازم شده و در برابر عوامل فرسایش قرار می‌گیرد. 

وی همچنین از مشکل فشرده شدن خاک (Compaction) توسط دستگاه‌های سنگین و ایجاد لایه‌های سخت در زیر سطح خاک خبر داد و خاطرنشان کرد: ابزارهای برداشت نیز باید به گونه‌ای تنظیم شوند که ساختمان خاک را تخریب نکنند. 

پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی قزوین افزود: در برداشت غلات، با تنظیم ارتفاع و سرعت پیشروی دستگاه در مقایسه با سرعت چرخ‌فلک، می‌توان از آسیب به خاک جلوگیری کرد و اجازه داد بقایا در سطح باقی بمانند.

کشاورزپور با انتقاد از استفاده از دستگاه‌های غول‌پیکر و سنگین، بر لزوم بازنگری در توان عملیاتی ماشین‌آلات تأکید کرد و گفت: ما از کشاورزان درخواست کرده‌ایم تا ضریب مناسب برای دستگاه‌ها بر اساس اقلیم و نیاز زمین تعیین شود. به جای استفاده از دستگاه‌های بسیار سنگین که باعث فشرده شدن خاک می‌شوند، باید از تراکتورهایی با توان مناسب مثلاً در بازه ۲۸۵ تا ۴۷۵ اسب بخار استفاده کرد که بتوانند با سرعت و قدرت مناسب، عملیات خاک‌ورزی و شخم را بدون آسیب به ساختار خاک انجام دهند.